زیر ذره‌بین

مقاوم‌سازی ساختمان با بهساز‌ه‌های لرزه‌ای

در مورد بسیاری از امکانات و وسایل زندگی نظیر تلفن همراه، رایانه و حتی تلویزیون وقتی قدیمی می‌شوند یا مشکل فنی پیدا می‌کنند، شاید بهتر از تعمیر، تعویض آنها باشد. اما در مورد ساختمان‌ها این برخورد همیشه قابل تعمیم نیست؛ زیرا هزینه کل تخریب یک ساختمان موجود و ساخت یک ساختمان جدید عموما هزینه‌های بسیاری در پی دارد که در دید اول پنهان هستند.

کد خبر: ۴۴۲۶۲۱

نمونه آن در مورد یک ساختمان مسکونی، هزینه‌های اضافی است که خانواده‌ها در آن مدت برای اقامت موقت خود متحمل می‌شوند. این درحالی است که اگر ساختمان فرسوده به خاطر تغییرات آیین‌نامه‌ها، مشکلات اجرایی و حتی نحوه نگهداری، فاقد سطح ایمنی سازه‌ای و لرزه‌ای مورد قبول حال حاضر نباشد؛ صرف مدرن و شیک شدن ظاهر آن، تنها خطر آن ساختمان را برای افراد بیشتر می‌کند زیرا حداقل در مورد یک ساختمان با ظاهر فرسوده، احساس خطر در افراد وجود دارد ولی ظاهر مدرن آپارتمانی که بتازگی اجاره کرده‌ایم، می‌تواند احساس کاذب ایمنی را در ما ایجاد کند که از برنامه‌ریزی برای موقع خطر هم غفلت کنیم. بهسازی یا مقاوم‌سازی لرزه‌ای مجموعه‌ای از ضوابط، مقررات، روش‌ها و تکنیک‌هایی است که برای افزایش ایمنی لرزه‌ای یک ساختمان موجود به‌کار گرفته می‌شوند. برای کشورهای واقع در مناطق لرزه‌خیز دنیا، گزینه‌ای مؤثرتر از بهسازی و مقاوم‌سازی لرزه‌ای برای افزایش ایمنی لرزه‌ای و کاهش آسیب‌پذیری وجود ندارد. در کشور ما هم بیش از 3 دهه است که متخصصان به صورت موردی به ارتقای ایمنی ساختمان‌ها از طریق مقاوم‌سازی پرداخته‌اند اما عموما این امر براساس تجارب شخصی صورت می‌پذیرفت. تدوین دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود توسط پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در سال 1381 قدم اصلی در قانونمند کردن روش بهسازی و مقاوم‌سازی ساختمان‌ها در کشور به شمار می‌رود. این دستورالعمل، بیشترین کاربرد را برای ساختمان‌های عمومی و دولتی دارد لذا در سال‌های اخیر، تلاش‌هایی برای تدوین دستورالعمل‌های بهسازی ویژه ساختمان‌های متداول و بافت‌های فرسوده صورت گرفته که امید است با نهایی شدن آنها، ارتقای ایمنی لرزه‌ای این‌گونه ساختمان‌ها با سهولت بیشتری صورت پذیرد. نگرانی بزرگی که وجود دارد، آن است که مشکلات بودجه‌ای و کاهش عزم ملی در پیگیری این امر باعث شود زیرساخت‌هایی که با همکاری موسسات تحقیقاتی، دانشگاه‌ها، ارگان‌های دولتی و عمومی، مجلس و دولت در کشور آماده شده‌اند از دست بروند. این امر هم‌اکنون در تغییر جهت کاری بسیاری از شرکت‌های مهندسی مشاور و متخصصانی که در این سال‌ها تجارب ارزنده‌ای کسب کرده‌اند، مشاهده می‌شود. امید است با برنامه‌ریزی مناسب از اتلاف این سرمایه‌گذاری ملی جلوگیری شود.